De oorlog in Iran en de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten zorgen voor stijgende prijzen binnen verschillende productgroepen. Vooral brandstoffen en producten met oliecomponenten worden duurder. Afhankelijk van de verdere ontwikkelingen kunnen deze prijsstijgingen de komende periode verder oplopen.
Onze partners ontvangen vanuit verschillende leveranciers signalen over deze ontwikkelingen. Leveranciers geven aan dat zij te maken hebben met hogere kosten en willen deze in sommige gevallen doorberekenen. Daarnaast krijgen onze inkoopadviseurs bij aanbestedingen steeds vaker vragen van inschrijvers over hoe om te gaan met de onzekerheden rondom prijsontwikkelingen. Deze vraagstukken spelen vooral binnen de categorie Werken, maar kunnen ook binnen andere categorieën voorkomen.
Verschillende signalen vanuit leveranciers
De manier waarop leveranciers omgaan met de prijsstijgingen verschilt. Sommige leveranciers kondigen eenzijdig prijsverhogingen aan, terwijl anderen vragen om gezamenlijk in gesprek te gaan over mogelijke oplossingen. Vanuit meerdere partners is aangegeven dat er behoefte is aan een uniforme aanpak en duidelijke handvatten bij dit soort situaties.
Factsheet als handelingskader
De huidige situatie vertoont veel overeenkomsten met de periode 2022-2023 rondom de oorlog in Oekraïne. Destijds is de factsheet ‘Kostenverhogende omstandigheden’ opgesteld. Hierin staan de wettelijke en contractuele mogelijkheden beschreven bij (extreme) prijsstijgingen. Deze factsheet biedt ook nu een bruikbaar handelingskader.
Onze inkoopadviseurs ondersteunen partners graag bij de interpretatie en toepassing hiervan.
Factsheet: Kostenverhogende omstandigheden – juridische uitgangspunten
Maatwerk blijft noodzakelijk
De verschillen tussen aanbestedingen en overeenkomsten zijn groot. Denk aan looptijden, contractuele afspraken, sectorspecifieke kenmerken en de aard van projecten. Daardoor is het niet mogelijk om één generieke richtlijn op alle situaties toe te passen.
In veel gevallen draait het om de vraag of sprake is van een aanzienlijke kostenverhoging. Bij lopende overeenkomsten is een logische eerste stap om leveranciers te vragen de meerkosten concreet en aantoonbaar inzichtelijk te maken, afgezet tegen de totale opdrachtwaarde.
Partners kunnen vervolgens individueel of gezamenlijk beleidskeuzes maken. Bijvoorbeeld of binnen de categorie ‘Werken’ de vuistregel van 5% wordt gehanteerd, of dat per project wordt beoordeeld welk percentage proportioneel is.
Tijdens de periode 2022-2023 bleek dat hogere brandstof- en grondstofprijzen slechts in beperkte gevallen leidden tot meerkosten boven deze grens van 5% ten opzichte van de totale opdrachtwaarde. Wanneer gekozen wordt voor compensatie, volgt vaak een aanvullende afweging: worden alle meerkosten vergoed, of alleen het deel boven de vastgestelde drempel?
Ook daarna blijven praktische vragen bestaan. Bijvoorbeeld over de berekening van de meerkosten, de te hanteren basisprijs en de periode waarover compensatie geldt. Juist daarom is afstemming en uniformiteit tussen partners belangrijk.
Werkgroep ondersteunt bij vraagstukken
Ons heeft een werkgroep ingericht die adviseert over uiteenlopende vraagstukken rondom prijsstijgingen en kostenverhogende omstandigheden. Partners kunnen casussen bij deze werkgroep voorleggen en ontvangen vervolgens een project specifiek advies. Waar nodig vindt aanvullende interne afstemming plaats.
Met deze aanpak willen we:
- Zorgen voor meer uniformiteit in de advisering richting partners.
- Partners ondersteunen en ontlasten bij complexe afwegingen.
Vragen of opmerkingen? Neem contact op via inkoop@ssc-ons.nl of rechtstreeks met de leden van de werkgroep:
- Danny Pasman, inkoopadviseur – 06 1586 7074
- Alex van der Galiën, inkoopadviseur – 06 3132 8111